Επιστρέφουν παράνομα οφέλη
Οι δικαστικές αποφάσεις επιβάλλουν την επιστροφή σημαντικών ποσών που κυμαίνονται από 3.000 έως 10.200 ευρώ ανά περίπτωση, επισημαίνοντας ότι οι τράπεζες με το να μη μικρύνουν τα επιτόκια, έγιναν αδικαιολόγητα πλουσιότερες σε βάρος των πελατών τους δανειοληπτών. Μάλιστα για την παράνομη αυτή συμπεριφορά των τραπεζών μερικές από τις αποφάσεις επιβάλλουν την επιπλέον καταβολή χρηματικής ικανοποίησης (περίπου 300 ευρώ) για την ηθική βλάβη (ταλαιπωρία στενοχώρια) που τους προκάλεσαν.
«Τσουνάμι» αγωγώνΠρόκειται για ένα «δικαστικό τσουνάμι» που θα ακολουθήσει αφού η δυνατότητα επιστροφής των σημαντικών αυτών ποσών αφορά καταρχήν όλα τα στεγαστικά δάνεια με κυμαινόμενο επιτόκιο που είχαν δοθεί μέχρι τα μέσα του 2003 (και αποπληρώνονται με δόσεις σε βάθος 15ετίας - 25ετίας), αλλά και πολλά μεταγενέστερα δάνεια που διατήρησαν τους παλαιότερους επαχθέστερους όρους.
Σοβαρές οικονομικές αξιώσεις κατά των τραπεζών μπορεί να προβάλει και το Ελληνικό Δημόσιο, στις περιπτώσεις εκείνες που επιδοτούσε στεγαστικά δάνεια.
Οι δανειολήπτες που μπορούν να διεκδικήσουν δικαστικά και να πάρουν πίσω σημαντικά ποσά ξεπερνούν τους 150.000 και οι αξιώσεις τους παραμένουν ακόμα ισχυρές, αφού οι διατάξεις για τον αδικαιολόγητο πλουτισμό προβλέπουν παραγραφή των οικονομικών απαιτήσεων μετά παρέλευση 20ετίας. Ο παράνομος πλουτισμός προκλήθηκε μέσα από την αξιοποίηση ενός ΓΟΣ (Γενικού Ορου Συναλλαγών) που χρησιμοποιούσαν κατά κόρον όλες οι τράπεζες και τους παρείχε το δικαίωμα να αποφασίζουν μόνες τους για το ύψος του επιτοκίου.
Ασαφή κριτήριαΟ μονομερής αυτός προσδιορισμός των επιτοκίων με αδιαφανή και ασαφή κριτήρια για τους καταναλωτές κρίθηκε παράνομος, γιατί μπορεί να οδηγήσει σε υπέρμετρη επιβάρυνση του δανειολήπτη. Η άποψη αυτή με τη διαπίστωση ότι ο συγκεκριμένος ΓΟΣ είναι καταχρηστικός επικυρώθηκε και με νομολογία του Αρείου Πάγου έπειτα από συλλογική αγωγή της ΕΚΠΟΙΖΩ.
Ετσι ακολούθησε «μπαράζ» αγωγών στα δικαστήρια από παλαιότερους δανειολήπτες (κυρίως της περιόδου 2001-03) που διαμαρτύρονταν και ζητούσαν να τους επιστραφούν χρήματα γιατί την περίοδο που «έπεφταν» τα επιτόκια της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) όταν οι ελληνικές τράπεζες τα κρατούσαν στα ίδια υψηλά επίπεδα και σε ελάχιστες περιπτώσεις προχώρησαν σε περιορισμένης μορφής μειώσεις των επιτοκίων που σε καμία περίπτωση δεν ήταν οι ενδεδειγμένες με βάση την ΕΚΤ. Με τον τρόπο αυτό ο νομικός σύμβουλος της ΕΚΠΟΙΖΩ Δ. Σπυράκος εκτιμά ότι οι τράπεζες εξασφάλισαν το διάστημα 2001-2006 παράνομο όφελος τουλάχιστον 900 εκατ. ευρώ μόνο από τα στεγαστικά δάνεια με κυμαινόμενο επιτόκιο και τον «φουσκωμένο» προσδιορισμό του.
Με τις δικαστικές αποφάσεις που εξέδωσαν τα Ειρηνοδικεία (λόγω αρμοδιότητας ποσού) σε εκτέλεση της νομολογίας του Αρείου Πάγου (για την καταχρηστικότητα των ΓΟΣ) «μπαίνει στο αυλάκι» η επιστροφή μεγάλων κονδυλίων που είναι μονόδρομος για τις τράπεζες, αφού στηρίζεται στην αμετάκλητη κρίση του ανωτάτου δικαστηρίου.
Ηδη εκκρεμούν τουλάχιστον 80 παρόμοιες αγωγές στα δικαστήρια, ενώ πέρα από την επιστροφή περισσότερων από 75.000 ευρώ που επέβαλαν οι πρόσφατες δικαστικές αποφάσεις (μαζί με τους νόμιμους τόκους) υπάρχουν περιπτώσεις όπου οι τράπεζες συμβιβάστηκαν με τους δανειολήπτες και τους κατέβαλαν τα χρήματα χωρίς να προχωρήσει η εκδίκαση των σχετικών αγωγών.
Η ΑΠΟΦΑΣΗ
Εκρινε καταχρηστικό τον Γενικό Ορο Συναλλαγών
Στην 1642/08 απόφαση που εκδόθηκε πριν από λίγες ημέρες και αφορά δάνειο ύψους 117.000 ευρώ που συμφωνήθηκε τον Ιούλιο του 2001, σημειώνεται ότι είναι καταχρηστικός και παράνομος ο ΓΟΣ που επέτρεψε στην τράπεζα μονομερώς και «εν λευκώ» να κάνει τις αυξομειώσεις των επιτοκίων.
Η δικαστική απόφαση δέχεται ότι το αρχικό κυμαινόμενο επιτόκιο ύψους 6% έπρεπε να ακολουθήσει τις διακυμάνσεις του παρεμβατικού επιτοκίου για την αποπληρωμή στη συμφωνημένη 25ετία.
Η δανειολήπτης μετέτρεψε το 2006 τη συμφωνία του δανείου της σε σταθερό επιτόκιο ύψους 4,92% για την επόμενη 7ετία.
Αποτέλεσμα ήταν να εισπράξει παράνομα από τόκους 27.435 ευρώ, ενώ εάν έριχνε τα επιτόκια - όπως όφειλε - θα έπρεπε να είχε εισπράξει 19.628 ευρώ και συνεπώς έγινε αδικαιολόγητα πλουσιότερη κατά 7.807 ευρώ.
Από το αρχικό επιτόκιο 6,12% (μαζί με την εισφορά του ν. 138/75) σημειώθηκε μία μόνο μείωση 0,50%, ενώ η ΕΚΤ μείωσε κατά 0,75% τα επιτόκια το 2001. Αντίθετα στις επόμενες τέσσερις μειώσεις της ΕΚΤ (από 0,25 - 0,50% κάθε φορά) η τράπεζα διατήρησε το επιτόκιό της σταθερό στο 5,62%, ενώ όφειλε να το ρίξει στο 3,62%. Στις αρχές του 2006 όταν η ΕΚΤ αύξησε λίγο τα επιτόκιά της η τράπεζα προχώρησε και εκείνη σε αύξηση φθάνοντας στο 5,86% αντί του 3,87% που έπρεπε να διαμορφώσει. Ετσι, εξαιτίας της μη νόμιμης αναπροσαρμογής του κυμαινόμενου επιτοκίου, η τράπεζα κέρδισε 7.807 ευρώ που υποχρεώνεται να τα επιστρέψει με τους νόμιμους τόκους 1 έτους (από την επίδοση της αγωγής).
Ποιους αφορά η απόφασηΗ δυνατότητα επιστροφής ποσών αφορά καταρχήν τους παλαιότερους δανειολήπτες, στη λογική ότι μέχρι τα μέσα του 2003 και για μια διετία περίπου υπήρχε μια ραγδαία πτώση των επιτοκίων της ΕΚΤ, της τάξης του 2,75%. Ωστόσο, παρά τη μείωση του κόστους του χρήματος οι τράπεζες δεν μείωσαν τα επιτόκια ως όφειλαν, ενώ αντίθετα προχώρησαν σε αύξηση όταν υπήρξαν αυξήσεις από την ΕΚΤ και έγινε επομένως ακριβότερο γι αυτές το κόστος του χρήματος.
Ομως αξιώσεις παρόμοιες για επιστροφή μεγάλων κονδυλίων έχουν και πολλοί ακόμα δανειολήπτες που δεν μετέτρεψαν στο μεταξύ τα δάνειά τους και συνεπώς εξακολουθούν να πληρώνουν ακόμα και σήμερα περισσότερους τόκους απ όσους θα όφειλαν να πληρώσουν.
Τα καταναλωτικά
Στο αντίστοιχο επίπεδο βρίσκονται και όσοι είχαν επιδοτούμενα δάνεια ή όσοι είχαν εγκλωβιστεί σε συγκεκριμένες συμφωνίες με φορολογική απαλλαγή τόκων κλπ. Παρόμοιες αξιώσεις έχουν και όσοι πήραν καταναλωτικά δάνεια ή χρησιμοποίησαν πιστωτικές κάρτες. Ομως οι δικές τους δικαστικές αξιώσεις είναι πιθανό να μην τους συμφέρει να διεκδικηθούν, αφού συνήθως δεν αφορούν μεγάλα ποσά έτσι ώστε η διαφορά των επιτοκίων να ξεπερνά τις δαπάνες των απαιτούμενων δικών. Αντίθετα, μπορεί να συμφέρει στις λίγες περιπτώσεις μεγάλων κονδυλίων καταναλωτικής πίστης.
Παράλληλα εκτιμάται ότι για ένα στεγαστικό δάνειο με κυμαινόμενο επιτόκιο ύψους 100.000 ευρώ πρέπει να επιστραφεί κατά μέσο όρο ποσό 7.500 ευρώ που μπορεί να είναι και μεγαλύτερο, ανάλογα και με τη διάρκεια του δανείου, το μέγεθος της καταστρατήγησης της υποχρέωσης μείωσης του επιτοκίου που ποικίλλει από τράπεζα σε τράπεζα.
ΝΙΚΟΣ ΣΤΑΥΡΑΚΗΣ
Ο μαθηματικός που νίκησε τις τράπεζες
Στο δικό μου δάνειο τα επιτόκια είχαν ξεκινήσει από 7,50% και σε τρία - τέσσερα χρόνια είχαν φτάσει στο 4%. Επρεπε να είναι 3,5% κάτω! Τη διαφορά των χρημάτων για τις μειώσεις που δεν κάνανε τις διεκδίκησα με τον κ. Σπυράκο μέσω αγωγής και τελικά κερδίσαμε.
Ενας μαθηματικός από το Περιστέρι... νίκησε (!) τις τράπεζες, μέσω δικαστηρίων, για τις παράνομες χρεώσεις και αυθαίρετα επιτόκια στα στεγαστικά δάνεια, αφού τόσο το κράτος όσο και οι αρμόδιοι ελεγκτικοί μηχανισμοί αδυνατούν να επιβάλουν τον νόμο στα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα που αυθαιρετούν σε βάρος των καταναλωτών.
Τον δρόμο άνοιξαν ο καθηγητής μαθηματικών Νίκος Σταυρακάκης με τον δικηγόρο του Δημήτρη Σπυράκο, που κέρδισαν αγωγή στο δικαστήριο υποχρεώνοντας την τράπεζα να επιστρέψει τα ποσά που παράνομα εισέπραξε, ενώ μια σειρά άλλων ομαδικών αγωγών του «ΕΚΠΟΙΖΩ» και για άλλες αυθαιρεσίες των τραπεζών δικαιώνουν τους καταναλωτές.
Παράνομο επίσης έχει κριθεί και το «πέναλτι», δηλαδή το πρόστιμο που επιβάλλουν οι τράπεζες στους καταναλωτές όταν θελήσουν να προεξοφλήσουν ένα μεγάλο τμήμα του δανείου τους.
Ειδικά πάνω στην τελευταία απόφαση του Ειρηνοδικείου Αθηνών μπορούν, πλέον, να στηριχθούν οι διεκδικήσεις όλων των δανειοληπτών που αντιμετωπίζουν ανάλογα προβλήματα.
Ολες κάνουν το ίδιο«Το πρόβλημα που διαπίστωσα με το στεγαστικό μου δάνειο ήταν ότι, ενώ έπεφταν τα επιτόκια, η τράπεζα εξακολουθούσε να κάνει τις ίδιες χρεώσεις» λέει στο «Εθνος της Κυριακής» ο κ. Νίκος Σταυρακάκης.
«Πήρα ένα στεγαστικό το 2001 από την Ασπίς, με κυμαινόμενο επιτόκιο. Τόσο η συγκεκριμένη τράπεζα όπως και όλες οι άλλες το ίδιο κάνουν, δεν μειώνουν τα επιτόκια και δεν τα προσαρμόζουν στα τρέχοντα επιτόκια της αγοράς.
Ενώ οι καινούργιες συμβάσεις γίνονται με χαμηλά επιτόκια που δίνει η Ευρωπαϊκή Τράπεζα, υπάρχουν τα παλιότερα δάνεια με κυμαινόμενο επιτόκιο, στα οποία οφείλουν οι τράπεζες να αναπροσαρμόζουν το επιτόκιο και δεν το κάνουν ή κάνουν μια μείωση της... πλάκας 0,25 ή 0,50 για να ξεγελούν τους καταναλωτές.
Στο δικό μου δάνειο τα επιτόκια είχαν ξεκινήσει από 7,50% και σε τρία τέσσερα χρόνια είχαν φτάσει στο 4%. Επρεπε να είναι 3,5% κάτω! Μόλις κατάλαβα όλη αυτή την ιστορία, ότι δεν μειώνεται το επιτόκιο, αυτό που έκανα ήταν να πάρω το δάνειό μου και να το πάω σε άλλη τράπεζα.
Από 7,30 που είχα εκεί, στη Γιούρομπανκ το πήγα στο 4%.
Τη διαφορά των χρημάτων για τις μειώσεις που δεν κάνανε τις διεκδίκησα με τον κ. Σπυράκο μέσω αγωγής και, ενώ ήταν δύσκολα τα πράγματα, αφού αυτή η κατάσταση ήταν δύσκολο να ανατραπεί, τελικά κερδίσαμε».
Δ. ΣΠΥΡΑΚΟΣ - δικηγόρος
Πληρώσαμε «καπέλα»
«Την περίοδο 2001-2003 τα επιτόκια της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας μειώθηκαν κατά 2,75%. Οι τράπεζες, ωστόσο, δεν μείωναν ή προέβαιναν σε μικρότερες μειώσεις των κυμαινόμενων επιτοκίων των στεγαστικών δανείων. Το αποτέλεσμα ήταν όσοι είχαν στεγαστικά δάνεια με κυμαινόμενο επιτόκιο εκείνη την περίοδο, ιδίως 2001 και 2002, να πληρώσουν τα επόμενα χρόνια και μάλιστα όσοι δεν μετέτρεψαν τα δάνειά τους, να πληρώνουν ακόμη και σήμερα, περισσότερους τόκους απ όσους θα όφειλαν να πληρώσουν».
ΑΛ. ΑΥΛΩΝΙΤΗΣ
http://www.ethnos.gr/
