Σε τροχιά ριζικών αλλαγών εισέρχεται φέτος ο ελαιοκομικός κλάδος στην Ελλάδα, καθώς μπαίνει σε πλήρη και υποχρεωτική εφαρμογή το νέο ψηφιακό πλαίσιο ελέγχου της παραγωγής, το οποίο προ βλέπει συγκεκριμένες υποχρεώσεις, επιβάλλει πρόστιμα στους παραβάτες, αλλά ταυτόχρονα κρύβει και πολλές παγίδες.
Για περίπου 500.000 επαγγελματίες αλλά και ερασιτέχνες ελαιοπαραγωγούς η περίοδος που το λάδι της χρονιάς διακινούνταν χωρίς αυστηρή γραφειοκρατία ανήκει οριστικά στο παρελθόν.
Οι νέοι κανόνες στοχεύουν στην πλήρη ιχνηλασιμότητα του προϊόντος, στην πάταξη της παράνομης εμπορίας και στην προστασία της ποιότητας του ελληνικού ελαιόλαδου. Ωστόσο, κρύβουν σοβαρές παγίδες και τσουχτερά διοικητικά πρόστιμα για όσους αμελήσουν να συμμορφωθούν εγκαίρως.
Υποχρεωτική εγγραφή για όλους Η κυριότερη αλλαγή αφορά την καθολική υποχρέωση εγγραφής στο Ελαιοκομικό Μητρώο και την υποβολή της Δήλωσης Συγκομιδής Ελαιοκομικών Προϊόντων. Η διαδικασία αυτή δεν αφορά πλέον μόνο τους κατ’ επάγγελμα αγρότες αλλά οποιονδήποτε κατέχει ελαιοτεμάχια με 21 ή περισσότερα ελαιόδεντρα σε ολόκληρη την επικράτεια.
Η δήλωση υποβάλλεται ηλεκτρονικά μέσω της Ενιαίας Ψηφιακής Πύλης (gov.gr) με τους προσωπικούς κωδικούς Taxisnet του δικαιούχου. Η σχετική πλατφόρμα ανοίγει επίσημα την 1η Οκτωβρίου κάθε έτους και οι παραγωγοί έχουν περιθώριο να ολοκληρώσουν τη διαδικασία καταγραφής έως τις 31 Μαΐου του επόμενου έτους.
Οι παραγωγοί οφείλουν να καταχωρίσουν με απόλυτη ακρίβεια τον 14ψήφιο κωδικό του ελαιοτεμαχίου τους, τον ακριβή αριθμό των δέντρων, την ποικιλία της ελιάς, τη συνολική ποσότητα ελαιόκαρπου που μαζεύτηκε και το συγκεκριμένο ελαιοτριβείο στο οποίο έγινε η έκθλιψη.
Οι... κακοτοπιές της ακαρπίας Μια από τις μεγαλύτερες παγίδες της νέας νομοθεσίας είναι η υποχρεωτικότητα της δήλωσης ακόμη και σε περιπτώσεις μηδενικής παραγωγής. Πιο συγκεκριμένα, όπως προβλέπει ο νόμος, αν ένας ελαιώνας πληγεί από ακαρπία, κλιματική κρίση ή ασθένειες, ο ιδιοκτήτης του υποχρεούται και πάλι να εισέλθει στην πλατφόρμα και να υποβάλει μηδενική δήλωση συγκομιδής.
Επιπλέον, τα ελαιοτριβεία υποχρεούνται πλέον να τηρούν ψηφιακά βιβλία και να δηλώνουν τις ποσότητες που επεξεργάζονται. Αυτό σημαίνει ότι το ηλεκτρονικό σύστημα θα προχωρά σε αυτόματες διασταυρώσεις στοιχείων. Αν οι ποσότητες που δηλώνει ο παραγωγός δεν συμφωνούν με τα παραστατικά του ελαιοτριβείου, οι καμπάνες των ελέγχων θα χτυπούν άμεσα.
Χωρίς την ορθή επικαιροποίηση του Ελαιοκομικού Μητρώου η παράδοση του καρπού στα ελαιοτριβεία θα καθίσταται αδύνατη. Οι καμπάνες για τη μη συμμόρφωση Οι κυρώσεις για τη μη συμμόρφωση ή για την ανακριβή δήλωση στοιχείων είναι ιδιαίτερα αυστηρές και κλιμακώνονται ανάλογα με το μέγεθος της εκμετάλλευσης. Πιο συγκεκριμένα:
1. Για τη μη υποβολή της δήλωσης εντός των προβλεπόμενων προθεσμιών, τα διοικητικά πρόστιμα ξεκινούν από 100 ευρώ για μικρούς κατόχους με 21 έως 50 ελαιόδεντρα, ανεβαίνουν στα 500 ευρώ για 51 έως 100 δέντρα και μπορούν να αγγίξουν ή και να ξεπεράσουν τα 5.000 ευρώ για μεγαλύτερες εκμεταλλεύσεις.
2. Ακόμη πιο αυστηρό είναι το πλαίσιο για τις ανακριβείς δηλώσεις ποσοτήτων, όπου το πρόστιμο υπολογίζεται ανάλογα με το βάρος του καρπού που αποκλίνει από την πραγματικότητα. Συγκεκριμένα, για τον ελαιόκαρπο που προορίζεται για παραγωγή λαδιού επιβάλλεται πρόστιμο 60 ευρώ ανά 100 κιλά ελαιόκαρπου που υπερβαίνει ή υπολείπεται της πραγματικής ποσότητας.
Για τις επιτραπέζιες ελιές το πρόστιμο εκτοξεύεται στα 150 ευρώ ανά 100 κιλά απόκλισης.
Οι παραγωγοί, προκειμένου να αποφύγουν τις... κακοτοπιές, πρέπει να ακολουθήσουν πιστά τα εξής βήματα:
• Να ελέγξουν άμεσα τα στοιχεία των αγροτεμαχίων τους στο Ελαιοκομικό Μητρώο και να βεβαιωθούν ότι οι κωδικοί και ο αριθμός των δέντρων είναι σωστά αποτυπωμένοι.
• Να ζητούν πάντα και να φυλάσσουν όλα τα νόμιμα παραστατικά, αποδείξεις και ζυγολόγια από το ελαιοτριβείο κατά την έκθλιψη του καρπού.
• Να μην αφήνουν τη δήλωση για την τελευταία στιγμή, καθώς η ψηφιακή καταγραφή απαιτεί προσοχή στις λεπτομέρειες των κωδικών.
Γράφει ο
Λουκάς Γεωργιάδης
https://www.political.gr
